De nachtcultuur is nog niet dood, maar een bewuste keuze geworden

In Duitsland heet het fenomeen clubsterben, in Engeland noemen de media het een nightlife crisis en in Nederland kunnen we het framen als de clubcrisis. De trend is daarentegen hetzelfde en uitgaan is in de afgelopen jaren een minder vanzelfsprekende gewoonte geworden. De nachtcultuur is daarmee niet verdwenen, maar lijkt anno 2026 vooral een bewuste keuze te zijn geworden.

Op de redactie van The Gent Culture wordt menig weekend gevuld met een leuke clubnacht, goed festival of goudgele versnapering in een bruine kroeg. Deze drie vormen van stoom afblazen lijken vanzelfsprekend, maar staan onder druk. De cijfers voor de nachtcultuur geven dan ook een somber beeld voor iedereen die werkzaam is in de beroepsgroep of als een puristische liefhebber deze bezoekt. Achter die cijfers schuilt alleen meer dan enkel statistieken. Tijdens Audio Obscura in de Van Nellefabriek in Rotterdam spreken we verschillende bezoekers die laten zien hoe die verschuiving in de echte wereld wordt ervaren.

Wil je nu nooit meer wat missen van The Gent Culture? Vergeet ons dan niet volgen op jouw favoriete social media via deze link!

Clubcrisis in cijfers

De tijd dat enkel de decibelmeter in het rood stond, is voorbij en onze journalistieke penvrienden bij De Volkskrant doken in de cijfers van deze clubcrisis. Volgens de krant en databank Locatus daalde het aantal nachtclubs in de afgelopen tien jaar met 45 procent. Het totale aantal nachtclubs staat op het moment van schrijven op 182 stuks; in 2016 waren dit er nog 327. Naast een daling van het aantal clubs zien zij ook dat het aantal kroegen in diezelfde periode daalde van 6800 naar 2200. Een daling van nét geen 70 procent. Verder schetsen ontwikkelingen binnen de dance- en nachtcultuur dan ook geen beter beeld.

Het beroemde Perron in Rotterdam sloot in april van dit jaar zijn deuren na vijftien jaar als bakermat van de Nederlandse technoscene te hebben gediend. Ook nieuwere gezichten binnen de scene zoals Club KIKI in Leiden, dat vier jaar open was, zet de lasershow en stereo in 2026 voorgoed uit. In de festivalbranche is het niet veel beter en bekende namen als Amsterdam Open Air, STRAF_WERK en Pleinvrees zullen niet meer terugkeren. Naast deze ontwikkelingen brengt ook Het Grote Uitgaansonderzoek van Trimbos de dalende trend in beeld.

Onder 4800 jongeren tussen de 16 en 35 jaar oud is het wekelijkse clubbezoek gehalveerd. Van 24% in 2020 naar 13% in 2023. Het kroegbezoek daalde in dezelfde periode van 48% naar 25%. Die daling is net als de bovenstaande cijfers niet te koppelen aan één oorzaak, maar aan een stapeling van meerdere factoren. Zowel het CBS als de ING-bank meldt dat de prijzen in de horeca de afgelopen jaren sterk zijn gestegen door inflatie, hogere energieprijzen en duurder personeel. Verder wijst ook de afname in alcoholgebruik onder jongeren op een bredere verschuiving in het uitgaansgedrag. Het aandeel 18- tot 25-jarigen dat maximaal één glas alcohol per dag drinkt, een indicatie voor lager alcoholgebruik, steeg van 26 procent in 2014 naar 37 procent in 2024.

Werkelijkheid op Audio Obscura

Hoewel de cijfers, rapporten en gesloten clubs een somber beeld schetsen van de nacht, voelt de werkelijkheid rooskleuriger. In de Van Nellefabriek in Rotterdam, tijdens Audio Obscura, is de nacht nog altijd gevuld met mensen die bewust kiezen om er te zijn. De hogere ticketprijzen, duurdere alcoholische versnaperingen en prijzige lockers lijken geen rol te spelen als zij hier zijn. Het nachtleven is dan ook niet verdwenen, maar selectiever geworden. Tussen de oogverblindende lichtshows, housemuziek van headliner Franky Rizardo en de grote drukte spreken we voor en na het festival bezoekers over wat uitgaan vandaag de dag nog betekent.

Alexandra Jue: ‘Ik merk dat feesten op mijn 28ste steeds meer een bewuste keuze wordt’

Na het feest in de Van Nellefabriek spreken we de 28-jarige Alexandra Jue, die niet alleen werkzaam is in de nachtcultuur, maar deze ook graag bezoekt. Op de vraag hoe zij koningsnacht heeft ervaren, vertelt ze: ”Zoals altijd heel fijn. Het was gezellig, de sfeer was goed en ik heb heerlijk gedanst en gesprongen.” Dat Alexandra specifiek voor Audio Obscura kiest, is een bewuste beslissing. ”Ik ben zelf geen fan van de stad ingaan met dit soort dagen. Met de enorme drukte is Audio Obscura dé perfecte oplossing. Alles was erg netjes, goed georganiseerd en ook veilig. De Van Nellefabriek was echt té gek, paste perfect bij de line-up. Ik vond het creatief en het geluid was echt top.” Dat ze terug zal komen, lijkt voor haar geen vraag. ”Audio Obscura voelt voor mij heel warm. Ik voel me er altijd enorm welkom.”

Ik denk dat ik niet de enige ben voor wie een evenement voelt als thuiskomen

Naast het bewust kiezen voor één evenement in plaats van een nacht waarin clubs worden afgestruind, is ook de tijd een belangrijke factor voor de 28-jarige. ”Wat ik heel fijn vond aan deze editie is dat het wat vroeger begon en niet doorging tot 07:00 ’s ochtends. Ik merk dat feesten op mijn 28ste steeds meer een bewuste keuze wordt.” Toch doet dat niets af aan haar beleving. ”Omdat de line-up zo goed was, vind ik zo’n nachtfeest geen probleem”, voegt ze toe.

Naast de rationele afwegingen speelt ook het emotionele aspect een grote rol. ”Evenementen voelen voor mij als thuiskomen. Naast dat het mijn werk is, is het ook een manier van rust, ontspanning en gezelligheid. Ik ben juist heel erg mezelf als ik omringd ben met mensen met dezelfde passie en liefde voor housemuziek. Dat maakt mij heel gelukkig.” Op de vraag hoe zij kijkt naar de toekomst van de nachtcultuur, spreekt ze zich duidelijk uit. ”Het zien en merken dat evenementen struggelen, vind ik lastig. Als bezoeker en iemand die in de branche werkt, zie ik beide kanten; torenhoge ticketprijzen, gekke resellers en evenementen die te maken hebben met inflatie. Het is jammer dat daardoor veel verdwijnt.” Volgens haar draait het steeds meer om de inhoud. ”Voor mij zijn een goede line-up, fijne organisatie, sterke productie en een goed bereikbare locatie belangrijk.”

@alexandrajue Deze avond was weer magisch!!!! 🤠🧡 #frankyrizardo #audioobscura #techhouse #housemusic #kingsnight ♬ origineel geluid – 🦋🌸 Alexandra Jue 🌸🦋

Ze besluit met een bredere observatie over de betekenis van de nacht. ”Ik denk dat ik niet de enige ben voor wie een evenement voelt als thuiskomen. Bekenden tegenkomen, lekker dansen, even je gedachten verzetten en nieuwe mensen ontmoeten. Dat geeft energie.”

Roy van den Akker: ‘We hebben hier in Nederland nog steeds iets unieks’

Ook spreken we de 38-jarige Roy van den Akker, die de Van Nellefabriek inmiddels goed kent. Voor hem draait de avond om één ding en dat is dansen op Franky Rizardo en de rest van de line-up. ”Het was de tweede keer hier bij Audio Obscura. Relaxte sfeer, goede locatie en Franky Rizardo is natuurlijk een dj die je niet kunt missen”, vertelt hij. Voor Roy is de nacht vooral een moment van ontlading. Vanaf het begin van de avond staat hij onafgebroken op de dansvloer. Dat uitgaan duurder is geworden, weegt voor hem niet zwaar. ”Het kaartje was het meer dan waard. Voor mij is de nacht, zeker koningsnacht, een van de mooiste momenten van het jaar.”

Insluiting TikTok

Toch ziet ook hij de veranderingen in de scene. ”We hebben hier in Nederland nog steeds iets unieks”, zegt hij. ”Laten we vooral zorgen dat het betaalbaar blijft, zodat we met z’n allen kunnen blijven genieten.”

DAF: ‘Niet alles hoeft altijd functioneel of productief te zijn’

Daphe van der Linden, beter bekend als dj DAF, die zelf actief is in de scene en de nacht niet alleen als bezoeker, maar ook als dj ervaart. Zij kijkt terug op een avond die voor haar vanaf het eerste moment goed zat. ”Echt een hele leuke avond. De line-up was top en het was mooi om zoveel bekende gezichten uit Rotterdam te zien. De energie zat er vanaf het begin goed in en ik heb er echt van genoten, zowel achter de decks als op de vloer.”

Het brengt mensen samen. Het geeft ruimte om te ontspannen, jezelf te uiten en even los te komen van alles

Volgens haar is een event als Audio Obscura niet te vergelijken met een doorsnee clubnacht. ”Je beleeft het op een ander niveau. De artiesten, de setting, de locaties. Alles voelt doordacht en uniek. Het is geen standaard clubnacht, maar echt een totaalervaring waar alles klopt.” Voor DAF is de nacht nauw verbonden met haar identiteit. ”Dit is een uitlaatklep en tegelijkertijd ook mijn passie. Het is de plek waar muziek, mensen en energie samenkomen. Je bent even helemaal uit je dagelijkse ritme en volledig in het moment.”

Dat uitgaan duurder en selectiever is geworden, merkt ze ook, maar dat verandert weinig aan haar motivatie om te gaan. ”Voor mij blijft het de moeite waard, omdat het meer is dan alleen een feestje. Het is een moment van samenkomen, connecten en energie delen. Natuurlijk kies ik wel bewuster waar ik heen ga, maar als de vibe klopt, de muziek goed is en de setting bijzonder is, dan wil je daar gewoon bij zijn.”

Tot slot benadrukt zij de bredere waarde van de nachtcultuur. ”Het brengt mensen samen. Het geeft ruimte om te ontspannen, jezelf te uiten en even los te komen van alles. Niet alles hoeft altijd functioneel of productief te zijn. Juist dit soort momenten maken het leven leuker en zorgen voor verbinding.”

Yaro, Lucas en Noah: ‘Vier dagen serieus en dan twee dagen even losgaan’

Bij de poort komen we een groep jonge gents tegen die samen de nacht in de Van Nellefabriek gaan beleven. De mannen van 20 zijn niet heel erg bezig met de diepere betekenis van de nacht en willen vooral ”gewoon een leuke avond hebben.” Dat mag de pret daarentegen niet drukken. Op de vraag waarom de nachtcultuur belangrijk is, komt het idee van de uitlaatklep al snel naar voren. ”Gewoon gezelligheid”, zegt Lucas. ”’Wat moet je anders doen in het weekend?”

Als je het wil, dan lukt het wel

Voor de groep is het weekend het moment waarop alles los mag komen. ”Je hebt de hele week school en werk en dan ga je in het weekend gewoon los”, vult Yaro aan. ”Vier dagen serieus en dan twee dagen even losgaan”, voegt Noah toe. Toch willen we weten of een feest als Audio Obscura, zoals andere bezoekers het omschrijven, voor hen meer betekenis heeft binnen de scene. Daarover zijn ze kort maar eensgezind: ”Ja, sowieso wel. Dit is gewoon een stuk leuker.” De keuze voor artiesten speelt wel mee, al is die vaak gebaseerd op bekendheid. ”Franky Rizardo is gewoon een grotere naam”, zeggen ze, al geven ze toe dat ze niet altijd precies weten wie er achter de muziek zit.

Ook het sociale aspect speelt een grote rol. Muziek en sfeer zijn belangrijk, maar vooral het samenzijn met vrienden bepaalt de avond. ”Muziek, mensen om je heen, ambiance en gewoon de gezelligheid met je maten”, klinkt het. Dat uitgaan duurder is geworden of dat festivals niet altijd uitverkopen, zien ze niet als reden om thuis te blijven. ”Nee, dan gewoon een clubavondje”, zegt Noah nuchter. ”Als je het wil, dan lukt het wel.” Wat uiteindelijk doorslaggevend blijft, is volgens de groep hetzelfde en dat is de sfeer. ”Als je binnenkomt en het is druk en de muziek is goed, dan weet je gewoon: dit wordt een goeie avond.”

Nico Horta: ‘In de nacht voel je je toch iets zelfverzekerder, omringd door gelijkgestemden’

Tot slot spreken we kickbokser Nico Horta, die Audio Obscura in de Van Nellefabriek van begin tot eind als een ”sterke avond” ervaarde. Hij kijkt terug op een nacht waarin alles samenkwam. ”Van begin tot eind was het een geweldige ervaring met heerlijke muziek, leuke mensen en een goede sfeer”, zegt hij. Volgens hem klopt het totaalplaatje van het evenement volledig. ”De aankleding was precies wat je verwacht; niet te veel poespas, goede speakers, mooie verlichting en mooie mensen.”

De nachtcultuur is belangrijk voor de samenleving, want dit is waar men zich kan laten gaan. Hier mag je dansen zoals je wil, leer je nieuwe mensen kennen, kun jij je wat gewaagder tonen en alle aspecten van jezelf laten zien. In het holst van de nacht voel je je toch iets zelfverzekerder, omringd door gelijkgestemden

Ondanks de drukte voelt de avond voor hem nergens chaotisch aan. ”Je ontkomt niet aan wachten met zoveel mensen, maar nergens had ik het gevoel dat het te lang duurde. Tijdens het wachten maak je juist makkelijk een praatje met mensen om je heen.” In vergelijking met een standaard clubnacht ziet hij duidelijke verschillen. ”Audio Obscura straalt toch meer een festivalervaring uit. Door de grotere namen, de locatie en de hele aankleding van het event.”

Naast het maken van dit artikel, gingen we ook samen met Nico op pad tijdens Audio Obscura in de Van Nellefabriek. De gehele reportage met het bijbehorende beeldmateriaal lees je hier: Een avond nachtcultuur met The Gent Culture en Nico Horta bij Audio Obscura

Voor Nico draait de nacht vooral om loskomen van de discipline en structuur van zijn dagelijkse leven als topsporter. ”Belangrijk is misschien niet het juiste woord, maar het is zeker genieten. Van begin tot eind. Dat is ’s nachts toch makkelijker dan overdag.” Ook de veranderende realiteit van uitgaan ziet hij terug, al relativeert hij die kosten. ”Clubavonden zijn zeker duurder geworden en uitgaan in het algemeen ook. Af en toe moet je gewoon stoom afblazen; je laten meevoeren door muziek en sfeer; iets wat je thuis niet krijgt. Dat dat wat meer kost dan vroeger neem je dan maar voor lief.” Afsluitend benadrukt hij de bredere waarde van de nachtcultuur. ”De nachtcultuur is belangrijk voor de samenleving, want dit is waar men zich kan laten gaan. Hier mag je dansen zoals je wil, leer je nieuwe mensen kennen, kun jij je wat gewaagder tonen en alle aspecten van jezelf laten zien. In het holst van de nacht voel je je toch iets zelfverzekerder, omringd door gelijkgestemden.”

Nachtcultuur in beweging

Na een avond op een van ’s Nederlands bekendste feesten, zien we dat de nachtcultuur nog steeds niet dood is. Dat merken we dan ook op in de zaal. Hoewel cijfers soms anders doen vermoeden, is deze cultuur springlevend, maar verandert de klassieke weekendnacht in een bewuste ervaring die van A tot Z moet lijken te kloppen. Bezoekers kiezen voor de momenten die ertoe doen, maar daarin blijft de kern onveranderd. De nacht blijft namelijk een plek waar mensen elkaar vinden en het dagelijkse leven even loslaten. Nu niet meer als gewoonte, maar als keuze. Lang verhaal kort: de nachtcultuur is in beweging.

Na deze serieuzere materie, klaar voor een luchtige reisreportage? Lees dan ook onze reis naar het BEONIX Music Festival in Cyprus, die we samen met FHM Nederland deden: Cyprus bereikt nieuwe hoogtes in de internationale dancescene met BEONIX Music Festival